Behandeling van functionele ziekten

Trigeminus neuralgie

Trigeminus neuralgie (TN) of aangezichtspijn (Tic douleureux) zijn acuut optredende pijnaanvallen in het gezicht. De pijn treedt op in het verzorgingsgebied van de vijfde hersenzenuw, de nervus trigeminus en beperkt zich tot de helft van het gelaat. Aanvallen worden typisch uitgelokt door lichte aanraking, praten, eten, tandenpoetsen of bij de overgang van een warme naar een koude omgeving. Veel patiënten hebben naast deze pijnaanvallen daarbij nog chronische pijn in het gezicht.

Er zijn drie oorzaken van TN. Vaak wordt de pijn van de zenuw door druk op een op deze zenuw liggend bloedvat veroorzaakt.

In zeldzame gevallen leidt compressie van de nervus trigeminus door een tumor tot de bekende symptomen. In dit geval spreekt men van een secundaire TN. In de regel gaat het hier om goedaardige tumoren.

Meestal is de oorzaak onbekend, en spreekt men van een zogenaamde idiopathische TN.

Onafhankelijk van de oorzaak is de TN bijna altijd goed met anti-epileptica zoals carbamazepine te behandelen. Wanneer de medicamenteuze behandeling bezwarende bijwerkingen veroorzaakt of wanneer de werking niet meer voldoende is, dan kan men naar chirurgische methoden uitwijken. Naast thermocoagulatie van het ganglion Gasseri (uitschakelen van de zenuwschakelcentrale) wordt de operatie volgens Janetta (hier wordt het bloedvat met een kussentje gescheiden van de zenuw waar het op drukt) als therapie toegepast. Sinds enkele jaren wordt de radiochirurgische behandeling met de Gamma Knife voor de behandeling van trigeminus neuralgie ingezet en hiermee worden goede resultaten bereikt.

De lokale bestraling van de nervus trigeminus in de regio van de hersenstam leidt in ong. 80% van de gevallen tot pijnloosheid of duidelijke pijnverlichting. Het effect treedt meestal na een paar weken tot maanden op. Bij 10% van de patiënten keren de pijnen binnen een jaar terug. Bijwerkingen in de vorm van gevoelsstoornissen of verminderde tranenvloed treden bij ongeveer 5 % van de patiënten op.